Rytuały.17 sierpnia 2014

Jak wspomnieliśmy w tej rubryce przed kilkoma tygodniami, przy sprawowaniu sakramentów i sakramentaliów posługujemy się wieloma księgami liturgicznymi. Ze względów praktycznych wydawane one są dla każdego sakramentu osobno; potocznie noszą wspólną nazwę rytuałów.

Po odnowie liturgii dokonanej w duchu ostatniego Soboru każda z tych ksiąg rozpoczyna się od obszernego wstępu liturgiczno-pastoralnego, wyjaśniającego rodowód i znaczenie sprawowanych obrzędów, a także podającego ogólne normy i przepisy odnośnie ich celebrowania. Główną część księgi stanowi zbiór tekstów używanych przy danej celebracji; normą jest tu podanie kilku alternatywnych wersji, możliwych do zastosowania w czasie obrzędu, zależnie od okoliczności. Trzecia część zawiera bogaty zestaw możliwych do wykorzystania opcjonalnych tekstów. Najważniejsze z nich to teksty biblijne do zastosowania w czasie obrzędu.

W praktyce parafialnej najczęściej stosuje się Obrzędy pogrzebu. Formą pożegnania zmarłych, która powszechnie się przyjęła są trzy tzw. stacje modlitewne. Rytuał uwzględnia jednak i inne formy ostatniej posługi, zależnie od zachodzących okoliczności.

W parafialnej świątyni podstawowe zastosowanie mają Obrzędy chrztu oraz Obrzędy zawarcia małżeństwa. Główną ich zawartość stanowią oczywiście teksty obrzędów (do zastosowania w czasie Mszy Świętej i poza nią); w tych rytuałach zamieszczono szczególnie bogaty wybór perykop biblijnych do stosowania w liturgii.

W codziennym użyciu w parafii jest także rytuał zawierający Obrzędy chorych. Zawiera on bogaty wybór tekstów, przeznaczonych nie tylko na obrzęd namaszczenia olejem, ale i na inne okoliczności związane z duszpasterstwem osób chorych i niepełnosprawnych.

Stosunkowo niedawno wydano księgę obejmującą kult Eucharystii poza Mszą Świętą. Zawiera nie tylko teksty na procesję Bożego Ciała, ale wiele innych modlitw przeznaczonych na przykład na adoracje i czuwania.

Dość rzadko jak na razie znajduje zastosowanie księga zawierająca Obrzędy pokuty. Przewiduje ona różne formy wspólnotowej celebracji nabożeństw pokutnych. Mają one szczególne zastosowanie w praktyce funkcjonowania grup modlitewnych, ale postaramy się czynić z nich użytek także w naszej wspólnocie.

Z natury rzeczy nieczęsto mamy w użyciu obrzęd bierzmowania. Przy okazji zauważmy, że istnieje osobna księga, zawierająca teksty tych celebracji, które są zarezerwowane do sprawowania przez biskupa. Jest to tak zwany pontyfikał.